యుగోస్లేవియా కథ : కాప్టెన్

మూలం : ఇవాన్ కాంకర్
తెలుగు అనువాదం : కె.సభా

గతించిన కాలంనాటి నా ఒక్కని మధుర స్మృతులు మాత్రమే గాదు, వాస్తవానికి ప్రతి మానవుని కలలు కూడా పవిత్రానుభూతుల సమ్మేళనమే. ఆ విహారాలు… అకారణంగా చెదిరిపోతున్న పొగమంచు దొంతరలు.. ఒకదానిలో ఒకటి చొచ్చుకపోతున్న నీలిమబ్బులు చివరికి అదృశ్యమైపోయే దృశ్యాలు మరి లేవు.

పులకలతో అలకలతో తొలకరించి నిదురలేచి కన్నులు విచ్చి చూడగానే క్షణంలోనే అదృశ్యమయ్యే కలల తెరలిక కన్పించవు.

ఆ స్వప్నజగత్తుకే, ఆ భయంకరారణ్యంలోని పిశాచాల సమీపానికే ఆ నరకానికే, ఆ దయ్యం తీసుకొనిపోవు గాక.

నేను కంటున్న కలలుగాని, మీరు కంటున్న స్వప్నాలు గాని నిజానికి నిజమైన నీడలు. అవి భయానకమైనవైనా. అతి చిత్రమైనవైనా, వికలములైనా వాటిలో వాస్తవం వుంది. ఆ సత్యాన్ని గుర్తించినప్పుడు మీ గుండెలు బరువుతో క్రుంగిపోతాయి.

అది శరత్ప్రభాతం. ఉదయ కిరణాలతో పర్వత శిఖరాగ్రాన రాత్రి కురిసిన మంచు తళతళలాడుతున్నది. ఆ కొండ కప్పుకొన్న హేమంత చేలాంచలం నేత వెలిసిపోతున్నది. నిశ్శబ్ద గగన పథంలో భానుని రాకకై నిరీక్షిస్తున్నవి ఉదయతారకలు.

నేనొక గవాక్షం గుండా చూస్తున్నాను. ఆ కిటికీ తుడిచి ఎన్నాళ్లైందో! ముసుగులోనుండి చూచినట్లు అస్పష్టంగా కన్పిస్తోంది ప్రకృతి. ప్రశాంత ప్రభాతం గనుక ప్రతి పలుకూ విన్పిస్తోంది స్ఫుటంగా.

అరడుగు ప్రమాణం నల్లని బంకమట్టితో పేరుకునిపోయిందా మైదానం. మధ్య రేళ్ళ చెట్లు నిటారుగా నిలబడ్డాయి. అవి కూడా దుమ్ముతో నిండిపోయినవి. ఆ చెట్ల క్రిందనే వణుకు పుట్టించే చలినీ, అలసటనూ సరకు గొనని ఒక గుర్రం కళ్ళాన్ని పట్టుకొని నిలబడ్డాడొక సైనికుడు. మరో గంటలో కదన భూమికి తరలడానికి సిద్ధంగా వున్న ఒక సైనిక శ్రేణి నిలబడి ఉంది అతని కెదురుగా. ఆ సైనికులందరూ శిలాప్రతిమల్లా నిలబడ్డారు. ఏ ఒక్కరి నేత్రాలూ చలించడంలేదు. వారి బక్కపలచని శరీరాలు వారి భుజాలపైనున్న బరువులతో వాలిపోతున్నట్టున్నాయి. అలాంటి సుందరమైన దృశ్యాన్ని అంతవరకూ చూచి వుండలేదు. వారి ముఖాలు పసిబిడ్డల ముఖపద్మాలవలె కాంతులీనుతున్నాయి. ఉదయభాస్కరుని స్వర్ణ కిరణాలలో ప్రవహించే ఏ మంచు సెలయేటిలోనో జలకమాడి వచ్చినట్లు పరిశుభ్రంగా కన్పిస్తున్నా రా సైనికులు. మంచు ముత్యాలవలె మెరిసిపోతున్న వారి నయనాల దృక్కులు ఏ సౌందర్య స్వప్నసీమనో కంటున్నట్లు కన్పించినా అవి తమ్ము నిశ్శబ్దంగా పరీక్షిస్తున్న సైనికాధికారి మీదకే కేంద్రీకరించబడినవి.

ఆ కేప్టెన్ చాలా పొడుగరి. భుజాల మీదుగా ఓ గడియారం వ్రేలాడుతోంది. ఆ సన్నని కడుళ్లలాంటి కాళ్ళు, వంకర తిరిగి గోతుల్లాగా తొడుగుల్లో ఎముకలై కన్పిస్తున్న చేతులు. ఒకడు చేతి కర్రను వూనుకుంటూ నడుస్తున్నాడు. అతని ముఖాన్ని నేను సరిగా చూడలేదు. అతని వెనుకే నడుస్తున్నా డొక యువకుడు. అతని వాలకాన్ని చూస్తే విముక్తి ఎప్పుడా అన్నట్టున్నట్లు తోచినా విధికి కట్టుబడాలనే నిశ్చలత కన్పిస్తుందతనిలో.

కేప్టెన్ మరొకసారి సైనికులను పరీక్షించడానికి ప్రారంభించాడు. ఆ వరుసలో తొలి సైనికుని ముందు నిలబడ్డాడు. ఆ సైనికుడు కేప్టెన్ వంక చూశాడు. ఆ చూపులో అవ్యక్తమైన ఆవేదన కన్పిస్తోంది. కేప్టెన్ సూటిగా రెండడుగులు ముందుకువేసి ప్రశ్నించాడు.

‘‘నీ పేరేమి?’’

ఆ బాలుడు పేరు చెప్పాడు. నా హృదయాన్నెవరో పిండుతున్న్లట్లనిపించింది. నాకు తెలుసు. అతని హృదయం గాయపడి వుందని నేననుకొన్నాను.

‘‘వృద్ధులకంటే తెలివైన పిల్లవాడవు. నీవు ఫల పుష్ప భరితమైన వృక్షంలో ఒక కొమ్మవు. నిన్ను వారు నరికితే గాయపడే దా వృక్షమే.’’

కేప్టెన్ మళ్ళీ తన ప్రశ్నలు ప్రారంభించాడు.

‘‘నీకు తండ్రి ఉన్నాడా?’’

‘‘లేదు. చనిపోయాడు.’’

‘‘అక్క చెల్లెళ్ళు, అన్నదమ్ములూ ఎందరుంటారు?’’

‘‘ఒక్కరూ లేరు.’’

‘‘పోనీ మీ అమ్మేనా బ్రతికి ఉందా?’’

‘‘ఉంది. మా అమ్మ ఉంది.’’

ఈ చివరి జవాబిస్తున్నపుడా బాలుని కంటిపాపలు కాంతివంతాలయ్యాయి.

కేప్టెన్ తన చేతికర్రను పైకెత్తి ఆ కర్ర కొసలోని ఉక్కుగోళాన్ని ఆ బాలుని వక్షానికి ఆన్చి అతన్ని తన వెనుకనున్న యువకుని వైపునకు మరల్చాడు. ఆ యువకుడో కాగితాన్ని అందుకొని ఆ పిల్లవాని పేరు వ్రాసుకున్నాడు. ఆ కుర్రవాని ముఖం పేలవమైపోయింది.

కేప్టెన్ రెండవ సైనికుని ముఖాన్ని కూడా చూడలేదు. మూడవ వానిని మాత్రం నిశితంగా పరీక్షించాడు. వాక్చాతుర్యం కూడా చాలినంత వుంది. మంచి గాయకుడుగా కన్పిస్తున్నాడు. స్త్రీలోలుడు.

గంభీరవదనం. చెవి చుట్టూ మెలికలు దిరిగిన ముందరి ఉంగరాల జుత్తుతో మధుర గాన లోలత్వాన్ని సూచించే నయనాలతో, నవ్వులు విరిసే పెదవులతో సమ్మోహనంగా కన్పించా డతడు.

‘‘పెళ్ళి కుమారుడులా ఉన్నావేం? పెళ్లికూతురు ఇంట్లో ఉందనుకొంటాను నీకోసం కాచుకొని’’ అన్నాడు కేప్టెన్ ఆ యువకుని చూచి.

‘‘అవునండీ ఉంది.’’

ఆ యువకుని నయనాలలో రాగం సంతోషంతో ధ్వనించింది.

కేప్టెన్ కర్రను పైకెత్తాడు. వెనుకనున్న యువకుడు వ్రాశాడు. ఆ యువకుని నీలాల కనుల పాపల అనురాగరాగం అదృశ్యమైపోయింది. చచ్చిపోయింది.

కేప్టెన్ ఆ దీర్ఘ సైనిక శ్రేణినంటి నడిచిపోతున్నాడు ప్రశ్నల వర్షం కురిపిస్తూ. ఒక్కొక్కసారి రెండు మూడు ప్రశ్నలతో వదలిపెడుతున్నాడు. మరొక్కసారి కొందరిని కన్నెత్తియైనా చూడటం లేదు. జవాబివ్వడానికి వ్యవధినివ్వక ఐదారు ప్రశ్నలొక్కసారిగా వేస్తున్నాడు.

కేప్టెన్ అక్కడున్న వారిలో దృఢకాయులను, సౌందర్యవంతులను ఎన్నుకుంటున్నా డనుకున్నాను.

కేప్టెన్ ఆ వరుసలోని చివరి సైనికుని వరకు వెళ్లిపోయాడు. చివరి సారిగా తన చేతి కర్రనెత్తి యిటు తిరిగాడు. అదే తొలిసారి అతని ముఖాన్ని చూడటం. నా హృ‌దయం ఆగిపోయినంత పనయింది.

అతని ముఖంపై చర్మం కనిపించలేదు. కన్నులకు బదు లా పుర్రెలో రెండు గోతులు కన్పించాయి. కండలు ఒలిచిన ఎముకల్లా కన్పించే ఆ పొడవైన దవడపళ్లతో ఆ ముఖం వికృతంగా వుంది. ఆ సైనికాధికారి మృత్యువు.

‘‘పదండి పదండి కదనానికి.’’

ఆ సేనా నివహం కదిలింది. పొగమంచులో ఆ సేనాధికారిని అనుకరించింది. చూస్తుండగానే ఎత్తైన మంచు గట్టుపై ఆ సైనికాధికారి నల్లని ఉత్తరీయం రెపరెపలాడింది.